"Ногоон нүдэн лам" романы 3-р дэвтэр 1959 оны хавар. Монголын хөдөө нутгийн амьдралд социализмын нэгдэлжих хөдөлгөөн эрчимжиж, албан журмын шахалт, “соёлын довтолгоо”-ны аян сум суурины амьдралыг бүхэлд нь өөрчилж эхэлнэ. Хүн бүрийн итгэл үнэмшил, нэр төр, хайр энэрэл хүртэл “шинэ дэг”-ийн шалгуураар хэмжигдэх мэт болж, өчүүхэн сонголт ч том эрсдэл дагуулах цаг иржээ. Баасан өнгөрсөн амьдралынхаа ул мөрийг далдлан авч явахын зэрэгцээ нутгийнхны зовлон жаргал, төрийн хатуу шаардлага, хүний мөс чанарын зааг дээрх тэмцэлтэй нүүр тулна. Энэ үед сумд ирсэн үзэл суртлын ажилтан Инга урлаг, ухуулгаар “шинэ хүнийг” төлөвшүүлэх ажлыг эрчимжүүлж, нутгийнхны дунд шинэ хэмнэл, шинэ мөргөлдөөн үүсгэнэ. Ингэснээр хуучин ба шинэ, үнэн ба дүр эсгэлт, итгэл ба айдсын хоорондох зөрчил улам хурцдаж, хүн бүр өөрийнхөөрөө амьд үлдэх гарцыг хайх болно. Баасан болон түүний эргэн тойрныхны хувь заяа энэ давалгаанд хэрхэн соригдохыг “Ногоон нүдэн лам” романы 3-р дэвтэр “Үүрийн голын чулуу”-с үргэлжлүүлэн сонсоорой. Өгүүлэгч: Б.Дархансүх Найруулагч: Д.Баярнэмэх Хөгжмийн зохиол: Н.Жанцанноров "Хутагтын сахиус" бүтээлээс

Зохиолч уг бүтээлээ бодит амьдралаас сэдэвлэн Монголд улс төрийн хилс хэргээр хэлмэгдэж байсан хохирогчид, тэдгээрийн ар гэр, үр хүүхдүүдэд зориулан бичжээ. Түүхийн хуудаснаа хар толбо болон үлдсэн хэлмэгдүүлэлтийн үеийн ард иргэдийн амьдрал ахуй, ороо бусгаа нийгэм, гэм зэмгүй олон мянган лам, хар хүмүүсийн гунигт хагацлыг зохиолд хөдөөгийн сайхан бүсгүй Сэндмаа, хийдийн идэр лам Баасан нарын ээдрээтэй хайр дурлалын түүхээр дамжуулан тод томруун, уран яруу дүрслэн өгүүлэх болно. 2008 онд Монгол хэлнээ хэвлэгдэн гарснаасаа хойш өнөөг хүртэл уншигчдын хайртай бүтээл хэвээр байгаа бөгөөд 2018 онд Англи хэл дээр, 2017 онд Франц хэл дээр тус тус орчуулагдан гарчээ. Өгүүлэгч: Б.Дархансүх Найруулагч: Д.Баярнэмэх Уртын дуучин: Б.Цэрэндагва Хөгжмийн зохиол: Н.Жанцанноров "Хутагтын сахиус" бүтээлээс "МBOOK" студид бүтээв. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. 2020 он УНШИГЧДЫН СЭТГЭГДЭЛ: - "Миний аавын өвөөгийн үед болсон үйл явдлын талаар өгүүлсэн нь их сонирхолтой санагдсан. Авга элэнц өвөө маань Буриад хүн байсан ч бидний ургийн овог Боржигон гэж явдаг нь ИХ ХЭЛМЭГДҮҮЛЭЛТЭЭС болсон гэж авга эмээ минь хэлж байсан удаатай болохоор энэ номын зарим үйл явдал нэлээн хүнд туссан." - "Хамгийн түрүүнд би та бүгдэд нэг зүйлийг хэлье. “Ногоон нүдэн лам” роман бол Монголын шилдэг романуудын нэгт зүй ёсоор нэрлэгдэх учиртай." - "Би 1936-1938 оныг хэлмэгдүүлэлтийн хар сүүдэр дайрсан хүнд хэцүү он гэж мэдэхээс биш угтаа яг юу болж байсны нарийн учрыг төдийлөн мэддэггүй байж. Энэ цаг үе бол манай ард түмэн айдас хүйдэс, зовлон зүдүүрээр дүүрэн хар дарсан зүүд мэт жилүүд байжээ." - "Хэдэн жилийн өмнө "Цаг төрийн үймээн" роман, "Хуучин хүү" өгүүллэг зэргийг уншиж байснаас хойш иймэрхүү дүрслэл, найруулгатай ном би хувьдаа уншсанаа санахгүй байна. Магадгүй энэ ном өөрөө бидэнд хаалттай гэж хэлж болохуйц цаг үе, улс төр, нийгмийн байдлыг нуух зүйлгүй ил харуулснаараа өндөр сэтгэгдэл төрүүлсэн байж болох юм."

1938 онд улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэн баривчлагдаж, 10 жилийн хорих ялаар таслуулан хоригдсон Баасан лам найман жилийн дараа төрсөн нутагтаа буцаж ирнэ. Тэр бээр явсан газар, үзсэн зовлонгоо ах дүү, элгэн садандаа хуваалцахгүйгээр хатуу шийджээ. Баасанг хаагуур юу хийж яваад ирснийг мэдэх гэсэн нутгийнхны хүсэл талаар болж, Баасан ч үнэнийг удаан нуухаас халширч нутгаасаа дайжихаар шийднэ. Бас олон хүүхэдтэй болсон Сэндмааг тэр дахин бодохгүйгээр орхихоор шийджээ. Сэндмаа Баасангийн халуун хайр хэвээр байгааг харж баярлах боловч амьдралын тойргоос гарахын аргагүй болсон байлаа. Хайртай хоёр ийнхүү хувь заяаны эрхэнд салж хол амьдрах мөч эхлээд удаагүй байтал Анхдугаар таван жилийн төлөвлөгөө эхлэв. Хатуу хүтүү энэ төлөвлөгөөг биелүүлэхэд хүн бүр хүчин зүтгэх учиртай болов. Баасан огт санамсаргүйгээр нутаг буцах ёстой болжээ... Баасан, Сэндмаа нарын ээдрээтэй хайр дурлал, анхдугаар таван жилийн төлөвлөгөөний үеийн малчдын хүнд хүчир амьдралын тухай Жаран Цагаан Хонь романаас үргэлжлүүлэн сонсоорой. Өгүүлэгч: Б.Дархансүх Найруулагч: Д.Баярнэмэх Уртын дуучин: Б.Цэрэндагва Хөгжмийн зохиол: Н.Жанцанноров "Хутагтын сахиус" "МBOOK" студид бүтээв. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. 2020 он

Номын маань ерөнхий чиг шугам нь "хүүхдээ ойлгох" тухай. Хүмүүжил гэдэг үг номыг уншиж дуустал маш цөөхөн тааралдах болно. Энэ үгийг дангаар нь хэрэглэвэл эрх мэдэлтэй нь эрх мэдэлгүйгээ захирч өөрчлөх гэж ойлгогдож мэдэхээр үг. Харин "ойлгох" гэдэг үгтэй нийлбэл хүүхдэд тэгш эрх нээгдэж байгаа юм. Бүтээлийг уншсан: П.Отгонтуул Найруулагч: Д.Баярнэмэх "Блью Нөүтс" студид бүтээв. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан 2023 он.

It is Naadam time in Mongolia - a nomadic festival celebrated at the very least for centuries, and an important time for Mongolian wrestlers and horse-trainers, horse-riders and archers. The Naadam tradition is truly ancient in its origins, predating, perhaps by millennia, the rise of Chinggis Khaan (Genghis Khaan) in the early Thirteenth Century. Naadam can be equated to the original Olympic Games of ancient Greece. During the summer months, local naadams are held all over Mongolia. The biggest of them is the State Naadam held every July in Ulaanbaatar. Only the State Naadam awards national wrestling titles to successful participants. Narrator and Author: Oyungerel Tsedevdamba Sound Director: Bayarnemekh D. Produced by MBOOK Studio. Copyright © 2026. All rights reserved.

Ц.Оюунгэрэл зохиолчийн "Миний ажлын Ноу-Хау" бүтээл шинэчлэгдсэн нэмэлт бүлэгтэйгээр та бүхний сонорт хүрэхэд бэлэн боллоо. Оюуны өмчөөс гадна таны бас нэг том өмч бол цаг хугацаа. Энэ өмчийг бурхан хүн бүхэнд адилхан заяажээ. Хүн яаж ч баяжаад танаас илүү цаг хугацаатай болж чадахгүй юм. Иймээс таны ажил олгогч бүхнийг өөрөө хийе гэсэн ч цаг хугацаанд хавчигдах тул аргагүйн эрхэнд таныг хөлслөн ажиллуулж байгаа. Та ажлын цагтаа бүрэн хэмжээгээр хоёргүй сэтгэлээр ажилла. Ажлынхаа цагаас бүү хийдүүл. Хөлс төлж байгаа ажлын цаг хугацааг ажил олгогчдоо үнэнчээр зориулж сур. Харин өөрийнхөө мэдлийн цагийг "Юмтай хүн юмаа харамлаж буй" мэт ямар ч эргэлзээгүйгээр шулуухан харамла. Та ажил олгогчдоо хөлс мөнгөгүйгээр зарцуулсан цаг бүхнийхээ төлөө өөр нэмэлт ажил хийж, орлого олох боломжоо алдаж байдаг. Үгүй дээ л өөрийгөө хөгжүүлэх цагаа алдаж байдаг. Ийм учраас өөрийн мэдлийн цагийг өмчилж сур. Өгүүлэгч: Б.Ариунзул Найруулагч: Д.Баярнэмэх "МBOOK" студид бүтээв. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан 2021 он.

УИХ-ийн гишүүн, номын зохиогч, нийтлэлч Ц.Оюунгэрэл америкт суралцахыг хүссэн өсвөр үе, залуучуудад зориулан англи хэл сурах энгийн арга, Америкт суралцах 50 зөвлөгөө, Стэнфорд, Йель, Канзасын жишээ, Америкт тэтгэлэгтэйгээр суралцах боломж зэргийг багтаасан "Америкт суралцсан тэмдэглэл" номоо бичжээ. Тэрээр уг номоороо америкт хэрхэн сурах вэ гэдэг үнэмлэхүй жор гаргахыг зорьсонгүй, харин өөрт тохиолдсон явдлаас хүмүүс сургамж авч өөрсдийнхөө замыг тодорхойлоосой хэмээн хүсчээ. Түүний бичсэн энэ номыг уншаад залуу та дэлхийд алдартай Стэнфорд, Йелийн Их сургуулиудын босгыг хэзээ, хэрхэн алхах талаар “байлдааны тактик”-аа боловсруулж эхлэх биз ээ. Басхүү олон олон өөр сургуулийн босгыг алхахад ойрхон байгаагаа ойлгох болно. Энэ номноос авах туршлага, санаа бүхэн таны амьдралын аялалыг улам бүр сонирхолтой, илүү их амжилттай болгоход тусална гэж итгэж байна.

"Жорлонгоо өөрчилье" Учир нь үл мэдэгдэх халдварт өвчнүүд, тэр дундаа хавдар өнөөдөр айл өрх бүрийг сүүдэр мэт дайрч байгааг та байнга сонсовч, цаад учир шалтгаануудынх нь нэг нь бидний өдөр тутам хэрэглэдэг хөрс, усыг бохирдуулагч 600 мянган бохир нүхэн жорлон гэдгийг Та мэдэх үү? Таны мэдэхгүй олон зүйлийн учир шалтгаан, өөрчлөх арга замуудыг тайлбарласан "Жорлонгоо өөрчилье" номыг Танд санал болгож байна. Та эндээс 17 төрлийн жорлонгийн технологи, 10 төрлийн цэвэрлэх байгууламж, лагийн менежмэнт, 7 төрлийн шийдвэр гаргах технологийг, цаашид судалж мэдэх эх сурвалжийнх нь хамт мэдэж авна. Бизнесийн олон санааг ч та эндээс олж авна.

Гэрт болсон яриа номонд зохиогч өөрт болон гэр бүлийнхэндээ тохиолдсон явдалд сэдэвлэн эрүүл мэндийн чиглэлээр энгийн үгээр мэдээлэл өгдөг. Тухайлбал, тархи, зүрх, уушги, бөөр, элэг зэрэг эрхтэн, биеийн дулаан ба бичил биет зэрэг сэдвийг хөндөнө. Мөн энэ номноос гэр бүлд тохиолддог хог хаягдлын асуудал, уур бухимдлыг хэрхэн даван туулах зэрэг сонирхолтой нийтлэлүүд оржээ. Зохиогч хүмүүсийг эрүүл мэндийн асуудалд хандахдаа мухар сүсгээр бус шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хандах хэрэгтэйг ойлгуулахыг хичээсэн байна.

Зохиогч Ц.Оюунгэрэл 2012-2016 онд Соёл, Спорт, Аялал жуулчлалын Сайдаар ажиллаж байх хугацаандаа соёлын өвийн талаар ажилд гар бие оролцож байжээ. Тэрбээр эдгээр ажлуудаасаа онцолж уншигчидтай хуваалцсан байна. Соёлоо таниулъя ном нь жирийн айлд байдаг соёлын өв дурсгалуудын тухай хүүрнэж эхэлдэг. Улмаар улсын хэмжээнд буй, дэлхийн хэмжээнд буй соёлын өвийн тухай яриагаар ном үргэлжилнэ. Зохиогч өөрөө сайд байхдаа хийсэн болон хийж дуусаагүй ажлынхаа талаар номын төгсгөлд дурдаад, соёлтой холбоотой англиар бичсэн тайлбар нийтлэлүүдээ номондоо хавсаргасан байна. Энэ номноос олны танил Батаарыг хэрхэн Монголд авчирсан, Бурхан Халдун хайрханыг яаж дэлхийн өвд бүртгүүлсэн тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг уншиж болно.

Зохиогч Цэдэвдамбын Оюунгэрэлийн бүтээл болох "Монголоо таниулъя" ном уншигч таны гар дээр очиж байна. Зохиогч энэхүү бүтээлдээ аялал жуулчлалын салбарт өдөр тутам тулгардаг нарийн төвөгтэй асуудлуудын шалтгаан, тэдгээрийн шийдэл, гарц ба боломжуудыг бодит жишээ баримтад тулгуурлан оновчтой өгүүлж, өөрийн гэсэн өвөрмөц онцлог бүхий бичлэгийн аргаар, шинэлэг өнгө аяс, эрчим дүүрэн бүтээл туурвиж чаджээ. Зохиогч Ц.Оюунгэрэлийн ном бүтээлүүд нь ямагт бодит баримт судалгаанд суурилсан, шинжлэх ухааны үндэслэлтэй өргөн цар хүрээ бүхий мэдээлэл, ойлголтуудыг агуулсан, маш энгийн үгээр бичигдсэн байдгаараа бусдаас эрс ялгардаг.

Англи-Монгол ярианы энэхүү номыг бичихдээ Монголчууд Англи хэл сурах явцыг өөрсдийнхөө соёлын амьдралтай ойртуулан, өөрсдөдөө хамааралтай асуудал, үг хэллэгийг хэрэглэж мэдээлэлтэй болохын зэрэгцээгээр, энэхүү гайхамшигт оронд ирж байгаа гадаадын аялагчидтай соёлоо харилцан ойлголцоход нь туслах зорилго агуулжээ. Уг номыг аялал жуулчлалын компаниуд гадаадын үйлчлүүлэгчиддээ малчны амьдрал, уламжлалыг таниулах зорилгоор авч хэрэглэнэ хэмээн найдаж байна.

“Мини лобби” ном нь Ц.Оюунгэрэлийн бичсэн нийтлэл, ярилцлага, лекцээс түүвэрлэн авч эмхэтгэсэн бүтээл юм. Энэхүү номонд зохиогчийн ус, байгаль орчин, хотын хөгжил, иргэний оролцоо, ардчилал, боловсрол, соёлын тухай 2012 оноос өмнө бичсэн нийтлэлүүд багтжээ. Уншигчдад танин мэдэхүйн мэдээллийг өгөнгөө бодлогын асуудлыг хөндөж, уг бодлогод хэрхэн оролцох тухай мэдээллийг өгч байгаагаараа “Мини лобби” ном үнэ цэнтэй юм. Улс төр, иргэний хяналт оролцоо, удирдах ажил, бодлого боловсруулах, хэрэгжүүлэх түвшинд өөрийгөө бэлтгэж буй хувь хүний хөгжилд энэхүү ном тус дэм болж чадна.

Энэ ном нь нийт 333 ажлын байрны тодорхойлолт бүхий ажил мэргэжлийн гарын авлага юм. Та энэ номоос ямар мэргэжлийн хүмүүс ямар ажил хийдэг, ямар мэргэжлийг богино хугацаанд эзэмших боломжтой, ямар ажил хийхэд урт хугацааны сургалт, дадлага шаардлагатай байдаг, зах зээлд ямар мэргэжил эрэлт хэрэгцээтэй байгаа зэрэг чухал асуултуудад хариу авах болно.